fbpx
Kultura Umetnost Vesti

Kraljeva česma proglašena za spomenik kulture

Vlada republike Srbije je 25.jula donela odluku kojom je Spomen česma kralja Aleksandra Obrenovića na Zlatiboru kod jezera proglašena za spomenik kulture. Ova odluka je objavljena u Službenom glasniku 26.jula 2019.godine i ovo je osmi spomenik kulture na teritoriji opštine Čajetina.

U obrazloženju odluke se kaže da je ovaj spomenik kulture podignut podignut je 1894. godine u znak sećanja na posetu Kralja Aleksandra Obrenovića Čajetini. Na suvatu Obudovica, kraj izvora hladne vode Kulaševac 1893. godine organizovan je svečani doček i ručak za suverena. Predsednik čajetinske opštine Petar Mićić je u ime Zlatiboraca održao zdravicu. U želji da ovaj boravak nečim obeleži, kralj Aleksandar se obavezao da će o svom trošku podići česmu, pa je u znak zahvalnosti mestu tada promenjeno ime u „Kraljeva voda“. Nakon ovog događaja otpočela je izgradnja prvih smeštajnih objekata i pretvaranje ove planine u turistički centar Srbije. Uz spomen česmu održavale su se svetkovine i bila je najčešći motiv na zlatiborskim razglednicama, tako da se sa sigurnošću može reći da je do današnjeg dana zadržala potpunu autentičnost u svom izgledu.

Spomen-česma Aleksandra Obrenovića je podignuta uz šetalište, kraj jezera, u podnožju „Kraljevih voda”. Pravougaone je osnove (1,57 m x 0,77 m), građena od fino tesanih kamenih kvadera, a u gornjem delu se završava timpanonom u duhu klasicističke tradicije. Na česmi je ugrađena kvadratna ploča od crnog mermera sa natpisom „Kralj Aleksandar I 20 avgust 1893”. Iznad spomen ploče je apliciran krst manjih dimenzija. Sa leve i desne strane česme je zid od rustično obrađenog kamena i po jedna kamena klupa dok se sa njene zadnje strane nalazi ograđeni plato približno kvadratnog oblika (7,86 m x 8,11 m). Plato je popločan granitnim pločama i ograđen ogradom od kovanog gvožđa. Sa zadnje strane prilazi se sa terena, dok je sa prednje strane u odnosu na šetalište uzdignut za 1,82 m.

Spomenik kulture ima veliki značaj za istoriju ovoga kraja kao trajno svedočanstvo posete poslednjeg Obrenovića Zlatiboru i njegovog doprinosa razvoju ove planine u atraktivnu turističku destinaciju Srbije i od posebnog je kulturno-istorijskog značaja.

Ovom odlukom je predviđeno: trajno čuvanje i održavanje kulturnog dobra spomeničkog karaktera; očuvanje izvornog izgleda, originalnih materijala i originalnih natpisa na spomen-česmi; redovno održavanje i čišćenje, otklanjanje oštećenja konzervatorsko-restauratorskim metodama; čuvanje i održavanje spomen-česme redovnim čišćenjem kaptaže i odvodnih sistema. Takođe je predviđena i zaštita okoline spomenika tj. zabranjeno je menjanje površine i oblika; zabranjena je gradnja objekata trajnog ili privremenog karaktera; zabranjeno je odlaganja, skladištenja i deponovanje otpadnih i opasnih materija i predviđa se urbanističko, komunalno i hortikulturalno opremanje, negovanje dekorativne flore i redovno održavanje prostora zaštićene okoline u funkciji spomenika kulture.

Pored Spomen česme status spomenika kulture na teritoriji opštine Čajetina imaju Vila Predsedništva vlade poznatija kao Titova vila, kuća Dimitrija Tucovića u Gostilju, kuća narodnog heroja Sava Jovanovića, manastir Uvac, crkve brvnare u Donjoj Jablanici i Dobroselici kao i crkva Svetog Petra i Pavla u Sirogojnu.

Dodajte komentar

Click here to post a comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Slika dana